SZKOŁA

PODSTAWOWA

IM. TADEUSZA KOŚCIUSZKI

W ŁĘTOWICACH

 
     

WITAMY NA NASZEJ STRONIE www.szkolaletowice.prv.pl   W 2004 ROKU NASZA SZKOŁA OBCHODZI JUBILEUSZ 130-LECIA POWSTANIA

 

2007 ROKU

 
 

Główna

Patron

Dyrektor

Sekretariat

Nauczyciele

Obsługa

Uczniowie

Historia

Aktualności

Galeria

Łętowice

Download

Admin

Księga Gości

 

 

ŁĘTOWICE

POŁOŻENIE

Wieś Łętowice zajmuje 298 hektarów obszaru, liczy ok. 1637 mieszkańców, leży na południowym krańców niziny Sandomierskiej. Administracyjnie należy, obok pozostałych (9) do gminy Wierzchosławice. W odległości 2,5 km na wschód od niej płynie rzeka Dunajec. Fauna i flora Łętowic jest bogata. Na polach, przydrożnych rowach, w parku sąsiadującym ze szkołą podstawową spotkać można zawilce, przebiśniegi i oset dziewięćsił bezłodygowy. W lesie graniczącym ze wsią od zachodu spotkać można: sarny, zające, dziki, kuny, bażanty i wiewiórki. Przed II wojną światową Łętowice miały charakter rolniczy. Gospodarstwa nie były jednak w stanie wyżywić rodzin, dlatego mieszkańcy wyjeżdżali za granicę, pracowali w miejscowym dworze. Trudnili się też przewożeniem towarów ze stacji w Bogumiłowicach do sklepów w Wojniczu. Szczególnie trudne warunki miała ludność w okresie tzw. „przednówka”, gdy zgromadzone zapasy żywności wyczerpały się, a do nowych zbiorów było jeszcze daleko. Sytuacja ulegała zmianie, gdy w lesie dojrzewały borówki. Zbierano je i sprzedawano w odległym o 12 km Tarnowie. I tak mijał rok za rokiem. Kiedy w niedalekich Mościcach wybudowano fabrykę wielu mieszkańców znalazło w niej zatrudnienie. Podniosła się wtedy stopa życiowa ludności. Dzięki elektryczności liczne czynności w gospodarstwach uległy zmechanizowaniu. Wybudowano wiele obiektów mieszkalnych i budynków użyteczności publicznej: kaplicę, szkołę, kościół, dom kultury. Od tych czasów zmienił się bardzo wygląd wsi. Powstało wiele murowanych domów, wypiękniały przydomowe ogródki, wybudowano chodnik wzdłuż drogi. Do osiągnięć wsi zaliczyć można przeprowadzenie gazyfikacji, podłączenie sieci telefonicznej, wybudowanie wodociągu a obecnie kanalizacji. Otwarto kilka nowych sklepów. Często zjawiają się we wsi turyści, podziwiając jej zabytki: klasycystyczny dworek z I połowy XIX w., figurki i kapliczki przydrożne, stary kościół oraz piękną okolicę.
 

POCHODZENIE NAZWY WSI

ŁĘTOWICE – to nazwa patronimiczna. Dawniej brzmiała Lantowicze, Lentowice, Lątkowice, Łętkowicy, Łętowica. Być może nasza wieś zawdzięcza swoją nazwę nieznanemu bliżej właścicielowi o imieniu Łątek lub Łętek. Patronimiczny charakter nazwy wsi jest wtórny, ukształtowany na bazie nazwy topograficznej, określające teren podmokły, pokryty łętami. Nazwy patronimiczne początkowo oznaczały potomków lub poddanych osoby, od której dana społeczność została nazwana. Nazwy topograficzne powstały od nazwy charakterystycznego dla danej miejscowości szczegółu w ukształtowaniu terenu lub krajobrazu.

Pierwsza wzmianka o Łętowicach, których nazwa jeszcze w końcu wieku XV była zapisywana także w formie "Lyanthkowycze" pochodzi z roku 1224. Prawdopodobnym właścicielem wsi w roku 1365 był wojewoda sandomierski Wojciech Czelej. W 1415 roku zostało poświadczone sołectwo w Łętowicach, które znalazły się w posiadaniu Anny Gorajskiej żony Andrzeja Tęczyńskiego, kasztelana wojnickiego. Następnie wieś należała do Mikołaja Budziszowskiego, który w 1464 roku odstąpił ją Toporczykowi Ocie z Plechowa. Po śmierci sędziego sandomierskiego Oty w roku 1475 Łętowice odziedziczył jego syn Mikołaj, poseł sejmowy ziemi ruskiej. Pod koniec XV wieku dobra łętowickie przeszły w ręce biskupa krakowskiego kardynała Fryderyka Jagiellończyka, który wcielił je do klucza radłowskiego. Zabudowania dworskie w Łętowicach stały na pagórku nad wsią. W roku 1645 budynki były w dobrym stanie. Nowy dworek wystawiony w roku 1738 obejmował: sień, izbę starosty z piecem ogrzewającym dwie izby, alkierz, komorę i spiżarnię. W 1757 roku budynki gospodarskie były zniszczone i wymagały naprawy. W wieku XVI areał folwarczny był niewielki i dopiero w początkach XVII wieku został powiększony. W połowie XVIII wieku spadła o połowę hodowla bydła, mniej też hodowano trzody chlewnej. Jak podają żródła w Łętowicach w roku 1668 żyło 46 rodzin, a więc około 322 osoby.
 

ZABYTKI

W Łętowicach można zobaczyć zabytkowy dwór z I połowy XIX wieku, stary kościółek i piękną drewnianą dzwonnicę oraz miejsce, gdzie prowadzono badania archeologiczne. Można tu zobaczyć wiele innych atrakcji.

DWÓR

DWÓR z pierwszej połowy XIX wieku. Klasycystyczny. Murowany, parterowy, na planie prostokąta, dwutraktowy, z sienią pośrodku i dwufilarowym portykiem od frontu (zach.). Elewacje o podziałach ramowych, o opilastrowanych narożnikach, z szeregiem półkolistych okienek w strefie gzymsu wieńczącego. Dach czterospadowy, spłaszczony. Przy dworze resztki parku (od zach.) i sadu (od wsch.). Po południowej stronie dworu budynki gospodarcze dawnego folwarku z początku XIX wieku (obecnie w ruinie).


ZABYTKOWY KOŚCIÓŁ

 
Stary kościółek

W Łętowicach naprzeciwko nowego budynku szkolnego stoi stary, zabytkowy kościółek. Został wybudowany i poświęcony przed II wojną światową. Msze święte odprawiał w nim nasz proboszcz, wielebny ksiądz Bronisław Kaja do, 1996 roku. Od tego czasu kościół stoi zamknięty. Wejść można do niego w czasie ważnych dla naszej parafii uroczystości, np. odpustu (15 VIII), planowanego postoju pieszej pielgrzymki na Jasną Górę (17 VIII), prymicji. Nasz kościółek jest murowany, pokryty blachą, zbudowany na planie krzyża. Po wejściu do środka, głównymi drzwiami, widzimy główny ołtarz i dwa boczne. W prezbiterium znajduje się obraz przedstawiający Matkę Bożą Wniebowziętą. Było tam również tabernakulum, ale zostało przeniesione do nowego kościoła. Jest tam również drewniany ołtarz i ambona, z której ksiądz proboszcz czytał Słowo Boże i głosił kazania. W bocznym ołtarzu, po prawej stronie, był krzyż, który obecnie jest również w nowym koś­ciele. W ołtarzu po lewej stronie, znajduje się figura Pana Jezusa, który trzyma rękę na sercu, dając nam tym znak, że zawsze możemy ufać Jego miłosierdziu. Na ścianach wiszą obrazy i droga krzyżowa Pana Jezusa. Nad drzwiami głównymi znajduje się chór. Można wejść tam stromymi, drewnianymi schodami.
 

HISTORIA STAREGO KOŚCIOŁA WEDŁUG OPOWIADAŃ MIESZKAŃCÓW

Najpierw była drewniana kapliczka, piękna z drzewa (ok 4m*4m). Tą rzeźbioną kapliczkę przed wojną wzięli chłopi na tyły wozu żelaznego i przewieźli do dziadka Tośka Tomczyka. Odbywały się w niej majówki. Stała na podwórku u Tomczyka i Chrapusty, rozsypała się. Wtedy zaczęto budować kościół koło szkoły. Starzy chłopi udali się do Dulajskiego (miał dwór, lasy – od Dębiny za poligon, cegielnie). Dał on drzewo i cegłę na budowę kościoła. I wybudowali połowę (½) kościoła przed wojną ok.1927r. W 1938r. pojechali do tego Dulajskiego, znów dał cegłę, drzewo i dobudowali II część kościoła. Murował go Nieć z synami, bardzo dobrze złączyli obie części. Część I okna spiczaste, a w II okna półokrągłe górą. Pradziadek Czyża Jana (Wycykał) robił główny ołtarz i pierwszy boczny lewy i zmarł. Sacha Władysław ojciec Sachy Eugeniusza zrobił drugi ołtarz (prawy). Po wojnie zrobiono dzwonnicę. Robili ją Sacha Władysław i Rajski Stanisław (ojciec Rajskiego Jana z Bardyjówka). Schody robił Bąk Julian, Suda Jan mieszał beton. Zakupiono dzwony. Przebywał wtedy w Łętowicach ksiądz ze wschodu. Mieszkał u Rajskiego Wojciecha obecnie Hudoba Jan i u Morysa Romana. Moja prababcia Władysława Głód przywiozła z zachodu piękny zegar i pająk (żyrandol), dała to do kościoła. Adamus Stefan zdobył mniejszy pająk i dał go do kościoła. Ksiądz Huk przywiózł też pająk i stacje drogi krzyżowej ze sobą, ze wschodu. Pierwszy ksiądz, który był ze wschodu wyjechał na zachód z wysiedlonymi. Przysłał on z zachodu krzyż z wizerunkiem do ołtarza bocznego z prawej strony.
 

POMNIK OBOK STAREGO KOŚCIOŁA /w tle zabytkowa drewniana dzonnica/

 

W czasie I wojny światowej ludzie z Łętowic walczyli we Włoszech (w Tyrolu). Po I wojnie światowej KOMITET PARAFIALNY (przew. Stawarz Jan ojciec Jaroszowej) zorganizował składkę i postawili ludzie pomnik po I wojnie światowej, na pamiątkę, upamiętniając na pomniku nazwiska mieszkańców Łętowic, którzy brali udział w tej wojnie. Gdy był budowany ten pomnik nasza parafia nie posiadała jeszcze wtedy kościoła.
 

FIGURY

FIGURA ŚW. FLORIANA

Według tradycji najstarsza figura pochodzi z 1812 roku. Inne źródła podają, że z II połowy XIX wieku. Przedstawia ona świętego Floriana – patrona strażaków. Wykonana jest z kamienia i stoi na wysokim, uskokowym postumencie; najniższą jego część wymurowano z cegły. Posąg ma około jednego metra wysokości. Dawniej otaczał figurę drewniany płotek, który strażacy zastąpili ogrodzeniem z metalowych słupków i siatki. Fundatorem figury był prawdopodobnie hrabia Dolański z Radłowa – ówczesny właściciel okolicznych dóbr. Podobno uczynił to po ocaleniu w czasie pożaru jego klasycys­tycznego dworku. Według innej wersji – mieszkańcy, wdzięczni świętemu Florianowi za uratowanie przed tym żywiołem ich domów.

 

 

FIGURA JEZUSA UMĘCZONEGO

Swoją historię posiada również kolejna kamienna figura znajdująca się przy drodze w kierunku Wojnicza na placu należącym do wsi. Przedstawia ona na wysokim, czworobocznym postumencie Pana Jezusa Umęczonego. Poniżej posągu widnieje biały krzyż na brązowym tle i data 1857(1897) oraz trzy płaskorzeźby: jedna z frontu i dwie na bocznych ścianach kolumny. Na przedniej, płaskorzeźba przedstawia trzy postacie, być może aniołów. Z lewej strony przedstawiono świętego Kaspra, a z prawej świętą Katarzynę. „Boża Męka”, bo tak nazywają figurę mieszkańcy Łętowic, została ufundowana przez Michała Tomczyka mojego prapradziadka w 1857 roku jako wotum dziękczynne za ocalenie i szczęśliwy powrót z powstania listopadowego. Ogrodzenie, którym jest obecnie ogrodzona figurka zostało zrobione ok. 7 lat temu, dzięki składce ludzi.

 

 

FIGURA MATKI BOŻEJ RÓŻAŃCA ŚWIĘTEGO

Najmłodszą z opisywanych figur jest stojąca na czworobocznym postumencie, odnowionym i pomalowanym na zielono, postać Matki Bożej Różańca Świętego. Umieszczona w oszklonej obudowie z wypukłym ozdobnym daszkiem, utrzymana jest w tonacji niebiesko-białej. Przedstawia Matkę Bożą jako królową trzymającą na ręku Dzieciątko Jezus. Korony Matki Bożej i Jezusa, jak i trzymany przez niego różaniec są w złotym kolorze. Nieznana jest intencja ustawienia figury naprzeciwko dworu, w przydomowym ogródku Grażyny i Józefa Solaków. Wiadomo tylko, że ufundowali ją w 1889 roku pradziadkowie Grażyny – Katarzyna i Maciej Batkowie.

 

 
KAPLICZKI

Kapliczki, które znajdują się w naszej wsi, wybudowano na przeciwległych krańcach wsi. Jedna stoi niedaleko cmentarza parafialnego w ogrodzie Waldemara Knurka w miejscu dawniejszej drewnianej. Przebudował ją w 1974 r. Władysław Knurek, umieszczając na murowanym postumencie. W oszklonej obudowie znajduje się posąg Jana Nepomucena - świętego czeskiego, który zmarł w 1393r. a w 1729r. został kanonizowany. Istnieje wiele wersji wyjaśniających przyczynę śmierci świętego. Jedna z nich głosi, że nie chciał ujawnić powierzonej mu przez królową tajemnicy, której był spowiednikiem. Drewniana pomalowana figura św. Jana Nepomucena jest dziełem ludowego artysty, który wyrzeźbił ją w 1842 roku, o czym informuje data umieszczona w podstawie. Przyczyna wyboru św. Jana do kapliczki nie jest znana, a istniejące wersje mało precyzyjne i wiarygodne. Kronika parafialna potwierdza wersję o przyniesieniu figury przez powódź w 1813 roku, ale data w podstawie rzeźby budzi wątpliwość, czy jest to ta sama postać. Losy tej figury nakładają się na istniejącą do dzisiaj historię drugiej kapliczki, w której pierwotnie ustawiona była figura jakiegoś świętego, według miejscowych, również Jana(ale też może Świerarda z Tropia). Obecnie figura znajduje się w zakrystii Kościoła parafialnego.

              

A OTO INNA HISTORIA FIGURY ŚW.JANA

W 1934r. nasza parafia nie posiadała cmentarza. W tym roku była powódź i wody przyniosły wyrzeźbioną z lipy figurkę Św. Wawrzyńca. Tą figurkę mieszkańcy Łętowic postawili tam, gdzie ją znaleziono. Ale figurka zaczęła próchnieć i odleciała świętemu noga. Wtedy właściciel parceli zabrał figurę stamtąd. Ówczesny proboszcz udał się do drewnianej kapliczki (była koło Latochy, ale zgniła) z procesją, zabrał z kapliczki figurę św. Jana i wstawił w jej miejsce obraz Matki Bożej. Figura św. Jana została postawiona na pniaku, w tym miejscu, gdzie przedtem stała figura św. Wawrzyńca. Inny mieszkaniec Łętowic postawił fundament pod figurę, który stoi do dziś. Figurę św. Jana i miejsce, gdzie stała figura św. Wawrzyńca można zobaczyć udając się w stronę cmentarza, czyli w stronę Mikołajowic.

LEGENDY

HISTORIA KAPLICZKI

W XVII wieku, według innych w I połowie XIX w. hrabia Dolański wybudował w Łętowicach piękny, klasycystyczny dworek wraz z zabudowaniami gospodarskimi. Od jego zachodniej strony zasadził park a od wschodniej sad. W dworze nie mieszkał, bo miał większy i piękniejszy w Radłowie. W jego imieniu zarządzali folwarkiem dzierżawcy. Jeden z nich miał piękną córkę, która bardzo podobała się wnukowi hrabiego. Przyjeżdżał on do Łętowic i spędzał w dworku piękne chwile. Podobno poprosił jej ojca o rękę córki, na co on wyraził zgodę. Młodzi pobrali się i zamieszkali w Łętowicach. Maria, bo tak było na imię żonie wnuka, była dobrą, gospodarną i pobożną żoną. Każdego dnia brała udział we Mszy świętej w Wojniczu i dużo się modliła. Niestety jej rodzina musiała wyjechać z Łętowic, bo zbliżała się I wojna światowa. Ona jednak wraz z mężem zdecydowała się pozostać. Z prawdziwą, staropolską gościnnością przyjęła żołnierzy austriackich, którzy na kilka tygodni zatrzymali się we wsi. Pewnego dnia urządzili sobie w parku ćwiczenia wojskowe. Granaty, które przeznaczyli do ćwiczeń były chyba niewłaściwie zabezpieczone, bo w trakcie ich wyciągania jeden wybuchł, ranił dwóch żołnierzy i przechodzącą obok Marię. Jeden z żołnierzy wkrótce zmarł, a pani Maria po tygodniu. Zrozpaczony mąż zasadził w tym miejscu dąb, który rośnie obok drogi do dnia dzisiejszego, a mieszkający w sąsiedztwie Batkowie wystawili w swoim ogródku figurę Matki Bożej Różańca Świętego. Chcieli bowiem w taki sposób odwdzięczyć się dziedziczce za jej dobre serce. Figura do dzisiejszego dnia zwrócona jest w stronę dworu, jakby patrzyła czy nie wychodzą z niego żołnierze.


LEGENDA O BANI

Dawno temu przy drodze, która znajdowała się za dworem p. Padły i prowadziła w stronę Dębiny oraz Wojnicza, stała karczma, nazwana Banią. W okresie Bożego Ciała zebrało się w niej dużo ludzi, którzy zamiast uczestniczyć w nabożeństwie, woleli wesoło się bawić. Właśnie w tym czasie, ktoś z parafian zachorował i poproszono księdza o udzielenie mu ostatniego sakramentu. Chcąc jak najszybciej dotrzeć do chorego, musiał ksiądz jechać drogą obok karczmy, w której już od wielu godzin odbywała się zabawa. Już z daleka słychać było śmiechy, krzyki i śpiewy. Nikt z osób, które przebywały wtedy w Bani, nie uszanował tego momentu. Nie przyklęknął, aby oddać pokłon Panu Jezusowi. Wręcz przeciwnie, wszyscy drwili z Osoby boskiej. Księdzu było bardzo przykro. Wstał, wzniósł ręce do góry i prosił o zmiłowanie. Zgromadzonym powiedział, że na pewno spotka ich za to kara. I rzeczywiście. Po chwili karczma zaczęła drżeć i zapadła się w ziemię. Później powstało jezioro, które istnieje do dzisiaj.
 

TWÓRCY

MALARSTWO

W naszej miejscowości mieszka pan Adam Janiec. Z zamiłowaniem zajmuje się malarstwem. Często wyjeżdża na plenery. Jego prace prezentowane były na wielu wystawach. A oto jedna z wielu jego prac prezentująca stary kościół w Łętowicach i jego najbliższe otoczenie.


autor p. Adam Janiec


POEZJA

W roku 1928 urodziła się pani Emilia Rajska, jest ona naszą ludową poetką. Sama dokładnie nie pamięta, kiedy zaczęła tworzyć poezje. Uważa, że na pewno miało to miejsce około roku 1950.Oto jeden z jej wierszy.

Moja wioska

Piękna ma wioska rodzinna
Łętowice się nazywa,
przed nią ciągnie się pas lasu
i rzeczka Ulga przepływa.

Chodź nieduży to strumyczek,
lecz jest ładnie położony
po jednej stronie jest lasek
po drugiej pola zagony.

A dalej już widać domy
są grupami rozłożone
bo te moje Łętowice
są na części podzielone.

Z jednej strony wieś przezwana
Zawrocie, Meksyk, Przedewsie
Z drugiej Koniec, Wyrce, Górka
Bardziejów i między lesie.

W środku wioski kościół stoi,
cmentarz i plebanię mamy
jest przedszkole, kiosk, dwa sklepy
co spółdzielnią nazywamy.

Nową szkołę zbudowali
plac osiatkowany
jest i sala gimnastyczna
i Dom Nauczyciela zwany

Dalej widać Dom Ludowy
i obszerny i wygodny
choć z pozory nie jest ładny,
ale w stylu bardzo modny.

W nim się mieści Klub Rolnika
kawiarenką przezwany
prawie wszystka młodzież z wsi
w nim się schodzi wieczorami.

Jest tam także biblioteka
co w niej książki pożyczamy,
najwięcej zimową porą
wszyscy chętnie je czytamy.

Bo piękna jest ta nasza wioska
kto ją tylko raz zobaczy.
to każdy chciałby w niej mieszkać
choć czasem jest inaczej.

Bo idą na inne wioski
i tam się żenią z pannami,
lecz zawsze ją odwiedzają
nie zawsze z rodzinami.

Wesoło w tej wiosce naszej
tak  czymś człowieka urzeka
że kogo los wyrwie z jej łona
to tęskni za nią z daleka.

                p. Emilia Rajska

 

 

 

Pogoda

Fakty

Szkoła

Encyklopedia

Sport

Oke



 

W GÓRĘ

   
 

 

Powered by Notepad,  FP 2000.

© 2003 by J.K.  Wszelkie prawa zastrzeżone!

Strona kompatybilna z: